Çocuklarda ödül ve ceza yöntemi

Hepimiz zaman zaman çocuklardan bunalıyoruz , kızıyoruz, dinlemiyoruz, “şimdi git ,sonra gel!” diyoruz. En kötüsü de, bunu yaparsan şunu verebilirim sana, öyle yaparsan bunu sana asla vermem gibi bir çok tehditler de savuruyoruz, bunun gibi çok cümle sayabilirim sizlere.

İkiz annesi olarak, yaşadığım durum o kadar karışık ve zor ki, belki bu yazımda bir çok annenin derdine tercüman olabilirim.Ödül ve ceza yönteminin çocuklar üzerinde olumsuz etkiler yarattığını biliyor musunuz?

Hepimiz çocuklarımızın ne kadar akıllı, ne kadar zeki, herşeyi algıladığından bahsedip böbürlene böbürlene övünüyoruz değil mi?
Eeee o zaman o kadar akıllı, zeki bir çocuğumuz var madem, neden onunla konuşmayı denemiyorsunuz? Anlatıp ona yaptığı iyi ya da kötü davranışın, nasıl sonuçlar doğuracağından bahsetmiyoruz. Konuşmayı biliyorsa ,ihtiyaçlarını cümlelere dökerek isteyebiliyorsa, sizin söylediklerinizin ne manaya geldiğini idrak ediyorsa sizi de anlayabilme kapasitesi var demektir çocuğunuzda.

O zaman işimiz çok daha kolay demek oluyor bu…

Örneğin ; kardeşi ile oynarken ona zarar verdi diyelim, gözüne yüzüne ya da kulağına oyuncağı ile vurduğunda, çocuğunuza yetişkin gibi davranarak “seninle bir şey konuşmak istiyorum canım , gelirmisin?biraz” diyelim.Kardeşinin önemli uzuvlarını anlatarak başlayalım söze, arkasından gözünü ya da kulağına zarar verdiğinde onu duymayacağını, söylediği güzel şarkıları , konuşmak istediğinde anlattıklarını duymayacağı için ona cevap veremeyeceğini söyleyelim.Emin olun sizi anlayacak ve biraz düşünecektir. Dikkat edin, konuşma bittikten sonra daha olgun davranacak ve kendini önemli hissedecek yanlışından dolayı üzgün olduğunu veya özrünü ifade edecektir.

Ceza demek başına kötü bir şey geleceğini düşünmek demek çocuklar için, bunun için bir kaş çatma, ona sevimli davranmama,öpmeme,sarılmamak bile bir cezadır çocuk için.Çok nadir durumlarda elbette odada 3-4 dakika yalnız kalıp düşünme, sevdiği bir şeyden mahrum bırakma gibi ufak cezalar da verebiliriz.

Aynı şeyi güzel bir davranışta bulunduğunda da yapalım.Odasındaki oyuncakları topladığında, yere dökülen bir şeyi topladığında, çöp attığında mesela.”Aferin sana yaptığın davranış çok güzel, sen bu şekilde davrandığında benim işlerim daha kolay biter ve daha çok oyun oynayabiliriz seninle” dediğinizde ve gerçekten onunla daha çok oyun oynadığınızda bunu alışkanlık haline getireceğinden kuşkunuz olmasın.

Ödül çocukların en sevdiği şey ve bunu rutine bağlayan ebeveynleri çok zor durumda bırakan da bir durum aynı zamanda.Çocuk her yaptığı güzel şeyde ödüllendirildiğinde ,her yapacağı şey karşılığında bir beklentiye giriyor çünkü.Bu durumda da, her zaman yapması gereken normal bir olayda bile ödül bekler oluyorlar ki ;hakikaten içinden çıkılmaz bir hal alıyor çocukların yaşı ilerlediğinde bu durum.

Sorumluluklarını karşılıksız yapmamayı adet haline getirmeye başlıyor bazı çocuklar , bunu engellemek için ödülü de sınırlı hale getirmek gerek.

Bu yazıya eklemek istediğim çok şey var onları da bir sonraki yayına saklayalım olur mu?
Sizin çocuklarınızda durum nasıl ödül ve ceza yöntemi ile ilgili siz çocuklarınıza nasıl bir davranış sergiliyorsunuz?