Covid-19 ve gebelerdeki etkileri

 

Pandemi döneminde covid-19 enfeksiyonu nedeniyle gebelikte ciddi sorunlar ortaya çıkıyor. Covid-19 un özellikle neden olduğu şey prematüre doğumlar. Bu yazımızda Covid 19 ve gebelerdeki etkilerinden bahsedeceğiz.

Anne pozitifse yenidoğan da pozitif kabul ediliyor 

Doğumdan 14 gün önce ve doğum sonrası 28 gün içinde COVİD-19 ile enfeksiyon öyküsü olan anneden doğan ya da ev içinde bebeğe bakım verenlerde, ziyaretçilerde, hastanede yatıyorsa bakım veren hastane personelinde COVİD-19 enfeksiyonu varsa yeni doğan bebek semptom olmasından bağımsız olarak şüpheli vaka kabul edilir. Eğer solunum yolu veya kan örneğinde COVİD-19 PCR testi pozitifliği saptanırsa da kesin vaka olarak kabul görür.

Gebelikte hipertansiyon ve diyabet Covid-19 risk faktörü 

Pandemi ile ilgili bilgilerimiz arttıkça ve dünya genelinde çalışmalar yayınlandıkça hamilelerde ve yenidoğan bebeklerde COVİD-19 enfeksiyonunun nasıl seyrettiği daha iyi anlaşılmaya başlandı. Özellikle delta varyantının yayılması sonrasında belirgin olmak üzere COVİD-19 geçiren gebelerde geçirmeyenlere göre daha fazla yoğun bakım yatışı ve herhangi bir nedenle ölüm, prematüre doğum yapma ile sezaryen yolla doğurma ihtimalinin artmış olduğu meta analizlerde gösterildi. Gebelik sırasında COVİD-19 PCR testi pozitifliği olan kadınların yaklaşık %10 kadarında ciddi COVİD enfeksiyonu görüldü ve ciddi enfeksiyon için risk faktörleri gebede solunumsal problemlerin eşlik etmesi, hipertansiyon ve diyabet olması olarak belirlendi.

Delta varyantı sonrası prematüre doğumlar arttı 

COVİD-19 enfeksiyonu gebelerde gebelik hipertansiyonu, ciddi enfeksiyon geçirme ihtimali, yoğun bakım yatışı, ölüm ihtimalini arttırmasının yanında bebeklerin erken doğum, yenidoğan döneminde ciddi sakatlık ve ölüm ihtimalini de geçirmeyen gebelere göre anlamlı olarak arttırdı. Prematüre doğum sıklığı pandeminin başında 32 – 37 gebelik haftaları arasında artmışken özellikle delta varyantı sonrası daha küçük prematüre bebek doğumları görülmeye başlandı.

Covid-19 enfeksiyonunu anne ve bebek aynı şiddette geçiriyor 

Yenidoğan bebeklerde bulgular çok özgül değildir. Bulgular genellikle annedeki enfeksiyonun şiddeti ile ilişkili oluyor. Çoğu bebek asemptomatik dediğimiz bulgu vermeden geçirirken, bulgu veren bebeklerde özellikle solunum sıkıntısı, hızlı nefes alıp verme ilk sırayı alıyor. Ateş, kas tonusu azalması, huzursuzluk, beslenme güçlüğü, kusma ve ishal diğer sık bulgular oluyor. Delta varyantı sonrası konjuktivit, döküntü ve vücut ısısı düşüklüğü de görüldü. Hastaneye yatırılan bebeklerin çoğunluğuna sadece destek tedavisi verilerek ve prematüre bebeklere rutin prematüre yoğun bakım takip ve tedavileri uygulanarak taburcu edildiler.

COVİD-19 geçiren anneden doğan yenidoğan bebeklerin sonucunu belirleyen en önemli husus annenin hastalığı ne kadar şiddetli geçirdiğidir. Hastalık şiddeti arttıkça erken doğum oranları, doğum salonunda bebeğe canlandırma müdahaleleri yapılma ihtimali, bebeğin solunum cihazlarına bağlı kalma ve hastanede yatış süreleri uzuyor.

Gebeler hem kendileri hem de bebekleri için dikkat etmeli 

Bu nedenle gebelere hem kendileri hem de taşıdıkları bebekleri için tüm hamilelikleri boyunca maske, mesafe ve hijyen kurallarına uyum göstermelerini, kalabalık alanlardan uzak durmalarını, hasta kişilerden izole edilmelerini, gebelik kontrollerine devam etmelerini ve aşı olmalarını önemle tavsiye ediyoruz.