Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

çocuk, zeka, akıl oyunları, zeka gelişimi

 

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu , davranışsal bir bozukluk olarak adlandırılır, çoğu zaman yaramazlık ya da tembellikle karıştırılabilir. Çocuğun derslere konsantre olmasında sorun yaşıyor olması, derslerden  çabuk sıkılması ve ödevlerini kısa  sürede bitirememesi gibi durumlarda dikkat eksikliğinden şüphelenmek gerekiyor. DEHB yani Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanılı çocukların olumsuz taraflarına değil, olumlu yönlerine odaklanılmasının önemli olduğunu belirten uzmanlar, olumlu davranışlarının takdir edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Ekim ayı, tüm dünyada Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) farkındalık ayı olarak anılıyor. Aşağıdaki davranışlar çocuğunuzda varsa Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu yaşıyor demektir.

 

Derslerde çabuk sıkılıyorsa dikkat!

Dikkat eksikliği, çocuğun derslerine konsantre olmasında ya da o konsantrasyonunu sürdürmesinde güçlük yaşamasıdır. Bu çocuklar genellikle derslerde çabuk sıkılan, başka şeylerle ilgilenen çocuklardır. Ödevlerini yaparken çabuk sıkıldıkları için ya çok kısa sürecek bir ödevi, çok uzun bir sürede ve ailelerinin desteğiyle bitirebilirler ya da çok özensiz, çok kısa sürede, eksiklerle dolu bir ödev yaparlar.

Yerinde duramaz ve sürekli hareket etmek ister

Hiperaktivite, çocuğun çok hareketli olması demek. Genellikle bu çocuklar, yerinde oturmakta zorlanan, otursalar bile sürekli kıpırdanan çocuklardır. Oturmaları gereken bir ortamda bile kalkıp dolaşmak, hareket etmek isterler. Bazılarında ise çok hareketlilik bulunmaz, ancak çok konuşma isteği belirgindir.

Sonucunu düşünmeden hareket eder

Dürtüsellik, bir çocuğun sonucunu düşünmeden hareket etme eğilimidir. Bu çocuklar genellikle sabırsız çocuklardır. Beklemekte zorluk yaşarlar. Sıraya girip beklemeleri gerektiğinde ciddi sıkıntıları olur.

DEHB genetik geçişi olan bir bozukluktur

Bu duruma sahip çocukların anne ya da babalarında ya da birinci derece akrabalarında benzer belirtiler bulunur. DEHB anne ve babanın çocuğa yanlış tutum göstermesinden kaynaklanmaz, ancak anne ve babanın yanlış tutumları, çocuktaki belirtilerin şiddetinin artmasına ve bu belirtilere birtakım duygusal ve davranışsal sorunların eklenmesine neden olur. Örneğin böyle bir çocuğa yeterli ve tutarlı sınır konulmazsa yaşla birlikte kural tanımama, karşı gelme ya da ciddi davranış sorunları (örneğin şiddet uygulama, çalma gibi) gelişebilir.

İlaç tedavisi ve psikoterapötik çalışmalar uygulanmaktadır

Şiddetli DEHB belirtileri gösteren ve bu nedenle akademik başarısı, sosyal ve duygusal gelişimi sekteye uğrayan çocuklara ilaç tedavisi, çocukla ve aile ile psikoterapötik çalışmalar, gerekirse öğretmen ve okulun da tedavide işbirliğinin sağlanması gibi yöntemler kullanılır.

Çocuğun olumlu yönlerine odaklanılmalı

Belirtilerin çoğunluğunu çocuk kontrol etmekte zorlanır, bazen de belli bir süre kontrol eder ancak bunu sürdüremez. Bu nedenle DEHB tanılı çocukların olumsuz taraflarına değil de olumlu yönlerine odaklanılması, olumlu davranışlarının takdir edilmesi önemlidir. Çünkü çocuklar eleştirilme ya da etiketlenme ile davranışlarını düzeltmezler. Tam tersine çocuk övülen davranışı daha çok tekrar eder.

Tutarlı ve düzenli aile ortamı önemli

DEHB belirtileri olan çocukların küçük yaşlardan itibaren daha düzenli, kural ve sınırların net olduğu, anne ve babanın sınırlar konusunda beraber hareket ettiği, tutarlı davrandıkları aile ortamlarında büyütülmeleri  gerekiyor.

Bu uyarılara kulak verin

Okul öncesi eğitimden itibaren bu çocukların daha az çocuğun olduğu, öğretmenin daha kolay kontrol sahibi olabildiği ve tatlı sert yaklaşıma sahip öğretmenlerle akademik yaşamlarına başlamaları gereklidir.

Ders ortamına dikkat

Dikkatleri konusunda onlara destek olabilmek için ders çalışırken bir ebeveynin onlara eşlik etmeleri, yol göstermeleri, zaman kullanımı açısından destekleyici olmaları gerekir. Ders çalıştıkları ortamların dikkat dağıtıcı uyaranlardan arındırılmış olmasında fayda vardır. Ders çalışırken çalışma sürelerini ufak molalarla bölmeleri, uzun ödevleri daha küçük parçalara bölerek yapmaları önerilir.

Sınıfta görev verilmeli

Çok hareketli olanlarının sınıf ortamlarında sorun yaşamaması için öğretmen tarafından hareket edebileceği görevler (Ders kağıtlarını dağıtma, tahtayı silme vb.) onlara vermeli, aileler de mutlaka uygun bir spora yönlendirme yapmalıdır.

Akademik yıllar arttıkça halen dikkat sorunu devam ediyorsa çocuğun derslerinde zayıf kaldığı noktaları birebir derslerle desteklemek önemlidir.

Kaynak:Doç. Dr. Emel Sarı Gökten

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here